Efnileg vestfirsk ritdeila í fæðingu

Fátt þykir mér skemmtilegra en að komast í lestur góðra ritdeilna.

Nú er ein slík í uppsiglingu. Það eru Vestfirðingar sem takast á og tilefnið er jafn undarlegt og það hljómar. Olíuhreinsunarstöð á Vestfjörðum.

Bókað fjör.

Þetta hófst með því að Flateyringurinn Reynir Traustason ritstjóri DV skrifaði leiðara í blað sitt fyrr í vikunni. Tónninn var sleginn með titlinum "Portkonur Pútíns". Hér eru glefsur:

"Vestfirðingar hafa fram að þessu verið stoltir af náttúru sinni og krafti íbúanna. Þar hafa lifað og starfað mestu sjósóknarar Íslands sem hafa að vísu flestir horfið burt af svæðinu vegna kvótakerfisins sem lagði atvinnuveg þeirra í rúst. Öðrum þræði er því hægt að skilja að þeir séu tilbúnir til þess að selja sálu sína. Slík er örvæntingin að seinasta hálmstráið í huga sumra fyrir vestan er að kalla yfir sig mengandi olíuiðnað í örvæntingarfullri tilraun til að spyrna gegn fólksflóttanum".

"Vestfirðingum er hollast að gera sér grein fyrir því að auðlegð þeirra er fólgin í hrikalegu landslagi og hreinleika. Olíuhreinsistöð mun gera þá að portkonum Pútíns og annarra olíukónga. Því verður vart trúað að heimamenn séu í slíkri kreppu að þeim detti ekkert betra í hug en að kalla yfir sig mengun til að bjarga byggð".

Vér aðdáendur ritdeilna máttum vita að þessi orð Reynis yrðu vart látin liggja óbætt hjá garði. Í dag svaraði ísfirski íhaldsbæjarfulltrúinn Gísli Halldór Halldórsson fullum hálsi á vef Bæjarins Besta undir fyrirsögninni "Vestfirskar olíumellur". Sýnishorn:

"Reynir lýgur því í fávísi upp á Vestfirðinga að þeir séu svo „heillum horfnir að þeir þrá það helst að fá mengandi olíuhreinsistöð inn í einhverja af perlum þessa fegursta svæðis Íslands“ og að þeir velti fyrir sér „hugmyndum á borð við eiturspúandi olíu í áður fögrum firði.“ Hið rétta er að Vestfirðingar munu ekki taka við mengandi olíuhreinsistöð, eiturspúandi olíu. Olíuskilvindan sú mun ekki rísa hér nema tryggt sé að hún verði án mengunar. Okkar vonir standa til að hér geti risið olíuhreinsistöð sem yrði sú umhverfisvænsta í heimi, ekki bara að hún verði án allrar mengunar, hún ætti að menga minna en bensínstöðvar Hafnarfjarðar, heldur að hún losi minna koldíoxíð en dæmi eru um. Hún yrði til fyrirmyndar á heimsvísu um leið og hún yrði grunnur aukinnar þekkingar á Íslandi".

Ritstjórinn með hattinn og ísbjarnarklóna lætur ekki eiga neitt inni hjá sér og svarar á sama vettvangi í dag. Hér er klausa úr pistlinum "Eiturspúandi bæjarfulltrúi":

"Bæjarfulltrúinn, sem ber þunga ábyrgð á erfiðri byggðarstöðu á Vestfjörðum vegna aðgerðaleysis og almenns skorts, hikar ekki við að kalla Vestfirðinga olíumellur í fyrirsögn greinar á bb.is þar sem lagt er út af leiðaranum Portkonur Pútíns. Boðskapur þess leiðara er ekki sá að Vestfirðingar séu orðnir portkonur, heldur að þeir verði portkonur með því að setja upp olíuhreinsistöð. Rakalaus þvættingur Gísla um ,,flótta“ viðkomandi frá Vestfjörðum ber vott um heimótta hans. Þótt fólk flytji á milli landssvæða þá þýðir það ekki flótta heldur val. Þeir sem eftir sitja eru hvorki betri né verri en þeir sem fóru. Reyndar er fjárhagsstaðan þannig í Ísafjarðarbæ undir núverandi stjórn að það hlýtur að vera hverjum brottfluttum íbúa fagnaðarefni að hafa farið í tíma".

Og nú bíður maður spenntur eftir því að Reyni verði svarað....

Sjálfur hef ég spurt í liðinni viku, hvaða olíu menn ætli yfir höfuð að vinna í hreinsunarstöðinni á Vestfjörðum? - en ekki séð nein svör.

Raunar finnst mér ein besta ábending vikunnar í þessu olíuhreinsunarmáli hafa komið frá Kristni H. Gunnarssyni þingflokksformanni Frjálslynda flokksins.

Það má lesa með því að smella hér.

Er þessi hugmynd að olíuhreinsunarstöð ekki bara villuljós í umræðunni - ætluð til þess að draga athyglina frá raunverulegum vanda og lausnum á honum?

Til eru fræ

Fréttin um opnun frægeymslunnar á Svalbarða er ótrúlega spennandi.

Hún kemur róti á hugann.

Ég get ekki að því gert. Mér finnst sem það hvíli yfir þessu einhvers konar dómsdagstilfinning. Mannkynið kemur milljörðum plöntufræja fyrir í gömlum kolanámum á hjara veraldar, þar sem sífreri ríkir.

Kannski er þessi tilfinning hjá mér vegna þess að ég þekki sæmilega til á Svalbarða. Hef komið þangað all oft. Svalbarði er mjög sérstakur staður. Þetta er á endimörkum hins byggilega heims.

En samt ekkert mjög langt frá Íslandi. Ég hef aldrei skilið hvers vegna við Íslendingar höfum ekki manndóm í okkur til að hasla okkur völl á Svalbarða, til að mynda með því að stunda þar vísindastörf. Til þess höfum við fullan rétt samkvæmt Svalbarðasamningnum.

En aftur að frægeymslunni. Hún er eins og Örkin hans Nóa. Nú erum við farin að safna fræjum plantna til að eiga ef illa fer. Hvað er svo næst? Eigum við til dæmis að safna og geyma í iðrum jarðar púpur skordýra, frjóvguð hrogn fiska, frjóvguð egg fugla og spendýra?

Fósturvísa mannvera?

Ég ætla ekki að svara þessu - en einhver fleiri en ég hjóta að velta þessu fyrir sér.

Annars duttu mér þessar ljóðlínur í hug í gær þegar ég var að skoða fréttir um frægeymsluna á Spitzbergen. Þetta er fallegt:

Til eru fræ, sem fengu þennan dóm:

Að falla í jörð, en verða aldrei blóm.

Eins eru skip, sem aldrei landi ná,

og iðgræn lönd, er sökkva í djúpin blá,

og von sem hefir vængi sína misst,

og varir, sem að aldrei geta kysst,

og elskendur, sem aldrei geta mæst

og aldrei geta sumir draumar ræst.

Til eru ljóð, sem lifna og deyja í senn,

og lítil börn, sem aldrei verða menn.

(Davíð Stefánsson)

Hamas kanínan Assud hótar Dönum

Dapurlegt er að horfa upp á hysteríuna sem skapast hefur meðal múslíma enn á ný vegna teikninga sem birtust upphaflega í danska Jótlandspóstinum.

Nýjasta dæmið birtist hér á Eyjunni, fyrr í dag. Hamas kanínan Assud lét gamminn geisa og virðist virkilega ætla að láta Dani komast að því hvar þeir keyptu ölið:



En þetta er svo sem ekki í fyrsta sinn sem kristnir menn verða fyrir aðkasti frá kanínum. Nokkrir Bretar lentu illa í því fyrir nokkrum árum:

Hvaða olíu á að hreinsa?

Umræður um hugsanlega olíuhreinsunarstöð á Vestfjörðum hafa verið nokkuð háværar á síðustu dögum. Það er undrar mig ekkert að íbúar Vestfjarða skuli horfa vonaraugum til þess að slík stóriðja verði reist þar. Gersamlega misheppnuð fiskveiðistjórnun byggð á heimskulegu kvótakerfi sem hefur leikið byggðir Vestfjarða afar grátt svo nú stefnir í algert hrun byggða og mannlífs - eins og reyndar víðar í sjávarbyggðum landsins.

Ég hef lengi haft nokkurn áhuga á þróun mála í Norðurhöfum, það er Íshafinu norðan Íslands og svæðum sem að því liggja. Hugsanleg olíuvinnsla og önnur náttúrunýting fellur þar undir. Í umræðum um olíuhreinsunarstöð á Íslandi hef ég saknað upplýsinga um hvaða olíu eigi í raun að vinna í slíkri stöð. Talað er um gífurlegar fjárfestingar en þær eru til lítils ef engin er olían. Nú hefur engin olía fundist við Grænland, Ísland eða Jan Mayen að ég best veit. Hvað þá að að fyrir liggi hvernig eigi að ná henni upp. Hið sama má segja um Barentshaf og Svalbarða. Í Barensthafi stendur hins vegar til að hefja umfangsmikla gasvinnslu. Öll olíu- og gasvinnsla á þessum svæðum er mjög viðkvæmt og umdeilt mál.

Nú geri ég ráð fyrir að viðskiptahugmyndin á bak við olíuhreinsunarstöð fyrir vestan sé að vinna úr hráefni sem aflað sé eystra og þá einkum í norðanverðu Rússlandi. Varla ætla menn að byggja olíuhreinsunarstöð á hugsanlegu hráefni úr jarðlögum Norður Íshafsins sem enn er ekki vitað hvort sé til eða vinnanlegt? Hugmyndin er svo væntanlega að afurðir hér á landi yrðu framleiddar fyrir markaði vestan hafs og þá einkum í Norður Ameríku. Varla ætla menn annars að flytja olíu þúsundir sjómílna yfir hálft Norður Atlantshaf á öllum árstímum. Eða hvað?

Í gær sá ég frétt á vef Siglingastofnunar sem vakti með mér spurningar. Hún er hér. Þarna kemur fram að flutningur á olíafurðum með skipum frá Norðvestur Rússlandi til Vesturheims er miklu minni en menn áttu von á. Þarna koma fram ýmsar staðreyndir sem vert er að staldra við.

Sennilega er það mikil áhætta að ætla að treysta á að olíuflutningar frá Norðvestur Rússlandi muni í framtíðinni standa undir stórfelldri olíuhreinsun á Íslandi. Olía og gas - sala þessara hráefna og vinnsla úr þeim - er mjög lituð af pólitík enda um mjög mikilvægar náttúruauðlindir að ræða. Náttúruauðlindir sem knýja hagkerfi heimsins. Rússar eru að græða mikla peninga þessi misserin þar sem olíuverð er í hæstu hæðum á heimsmarkaði. Þeir nota þessi auðæfi meðal annars til að byggja upp hernaðarmátt sinn á nýjan leik eftir hrun í lok Kalda stríðsins.

Það eru auknar viðsjár milli Rússa og Bandaríkjanna. Nefna má eldflaugamál í Austur Evrópu og afskipti Bandaríkjanna af málefnum tengdum Kosovo á Balkanskaga í þessu sambandi. Eitt af þeim vopnum sem Rússar geta beitt á Bandaríkin er að skrúfa fyrir sölu á olíu þangað í framtíðinni. Nægir markaðir eru eflaust fyrir hana í Evrópu og Asíulöndum eins og Kína.

Það mætti velta sér upp úr þessu öllu saman í löngu máli en ég læt hér staðar numið og spyr:

Hvaða olíu ætla menn að vinna fyrir Vestan, og geta þeir gulltryggt aðföng hennar til langrar framtíðar?

Þjóðaratkvæði um forseta og flugvöll

Örlög Reykjavíkurflugvallar eru endalaust tilefni til umræðna.

Endalausra umræðna...

Framtíð flugvallar í Vatnsmýri er ekkert einkamál Reykvíkinga, heldur varðar staðsetning hans alla íbúa landsins. Fréttir greina frá því að nú liggi fyrir nýjar og miklar tillögur um byggð í Vatnsmýri. Og umræður halda áfram.

En nú er komið nóg af málæði. Mér finnst tími kominn til þess að nú verði tekin endaleg og bindandi ákvörðun um framtíð flugvallarsvæðisins. Það skulum við gera með því að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu í sumar. Gerum það bara um leið og við göngum til forsetakosninga!

Ég sá Halldór Jónsson varpa þessari hugmynd fram á bloggi sínu um daginn. Hef velt henni aðeins fyrir mér síðan og þykir hún ágæt.

Hér er bara einn hængur á.

Það þarf einhver að fara í framboð gegn Ólafi Ragnari Grímssyni svo við fáum kosningar.

Hver ætlar að bjóða sig fram?